15 декабря мировое сообщество впервые отмечает Всемирный день тюркских языков
Bugun xalqaro hamjamiyat ilk bor Butunjahon turkiy tillar kunini nishonlamoqda.
Bu qaror noyabr oyida Samarqandda bo‘lib o‘tgan YUNESKO Bosh konferensiyasida qabul qilindi.
Tashkilotning ta’kidlashicha, bunday kunning tashkil etilishi insoniyatning umumiy merosini boyitadigan til xilma-xilligini tan olish yo‘lidagi muhim qadamdir.
Sanani tanlash ramziy xarakterga ega va chuqur ma’noga ega: aynan 1893-yil 15-dekabrda daniyalik tilshunos Vilgelm Lyudvig Tomsen bizga ma’lum bo‘lgan eng qadimgi yozma manbalardan biri - O‘rxun yozuvlari muvaffaqiyatli o‘qilganini e’lon qildi. Uning kashfiyotlari bugungi kunda butun Yevroosiyo bo‘ylab o‘nlab jamoalarni birlashtirgan til an’anasi haqida bebaho tasavvur berdi.
YUNESKOning qayd etishicha, turkiy tillar oilasiga kiruvchi ozarbayjon, qozoq, qirg‘iz, turk, turkman va o‘zbek tillari qariyb 12 million kvadrat kilometr maydondagi 200 milliondan ortiq aholi uchun ona tili hisoblanadi. Turkiy tillardagi boy hujjatli meros, shuningdek, yorqin og‘zaki an’analar o‘ndan ortiq davlatlarni qamrab oladi.
Butunjahon turkiy tillar kunini ta’sis etish tashabbusi Ozarbayjon, Qozog‘iston, Qirg‘iziston, Turkiya va O‘zbekistondan chiqdi va 21 davlat tomonidan qo‘llab-quvvatlandi. YUNESKOda ta’kidlanishicha, kun til hamkorligi, madaniy yaqinlik va sivilizatsiyalar o‘rtasidagi muloqotni mustahkamlashga qaratilgan.
2025-yildan boshlab Butunjahon turkiy tillar kunida turli madaniy va ilmiy tadbirlar, jumladan, til merosiga bag‘ishlangan ko‘rgazmalar, ma’ruzalar va ommaviy munozaralar, adabiy va she’riy kechalar o‘tkaziladi.
"Butunjahon turkiy tillar kuni - umumiy insoniy merosimizni boyitadigan tillar xilma-xilligini e’tirof etish yo‘lidagi muhim qadamdir," - deya qayd etadi "BMT yangiliklari" portali.
